سحر بزمآرا*//

بیماری شوئرمن (Scheuermann’s Disease) یا کایفوز جوانان   (Juvenile Kyphosis) چیست؟

این بیماری باعث ایجاد نوعی بدشکلی در ستون فقرات ناحیه سینهای یا سینهایکمری میشود و اغلب در دهه دوم زندگی بروز میکند؛ بهطور دقیقتر بین ۱۳ تا ۱۶ سالگی، یعنی در دوران بلوغ که رشد ستون فقرات بهطرزی چشمگیر افزایش پیدا میکند. این بیماری در کودکان زیر ۱۰ سال بهندرت دیده میشود.

thoracic-kyphosis-MRI1

                                                                  

جوانان دارای این اختلال اغلب از درد پشت شاکیاند. این درد ممکن است با عنوان درد رشد (Growing Pain) تشخیص داده شود. درد این نوجوانان بهگونهای است که با افزایش فعالیت بیشتر میشود و معمولا پس از اتمام دوره رشد از بین میرود. با این حال در بعضی افراد درد وجود ندارد و والدین آنها تنها بهدلیل ظاهر نامناسب ستون فقرات به متخصص رجوع میکنند. این نوجوانان معمولا بلندقدتر از افراد همسن خودشاناند و نسبت به سن تقویمیشان رشد اسکلتی پیشرفتهتری دارند. البته بعضی مبتلایان نیز طول اندامهای نامتناسب دارند.

در یادداشت قبل توضیح دادیم که برای افتراق بین نوجوانی که، بهدلیل وضعیتهایی که در طول روز قرار میگیرد، دچار هایپر کایفوزیس است و نوجوانی که دچار بیماری شوئرمن است یک آزمون بالینی انجام میدهیم؛ به این ترتیب که از فرد میخواهیم به شکم بخوابد، سپس شانهها و گردنش را بالا بیاورد. اگر قوز پشت همچنان باقی ماند، احتمالا نوجوان شما دچار بیماری شوئرمن است. البته برای تشخیص قطعی بیماری شوئرمن به یافتههای دیگر، بهخصوص یافتههای پرتونگاری، نیاز است.

این اختلال حدود ۱۰درصد جامعه را درگیر میکند. علت این بیماری هنوز قابل بحث است. نظریههای بسیاری طرح شده که از جمله آنها میتوان به عوامل مکانیکی، متابولیکی و مشکلات ناشی از غدد درونریز اشاره کرد، اما قطعا عوامل ارثی دخیل است.

بیماری شوئرمن ممکن است موجب بدشکلیهای سخت در ستون مهرهای شود؛ درواقع زمانی که ستون فقرات ناحیه سینهای دچار قوز بیش از اندازه شود، ناحیه کمری برای حفظ راستای بدن دچار قوس بیشتر میشود و در نهایت قوس کمر بهطور چشمگیری افزایش پیدا میکند (هایپر لوردوزیس). به تصویر زیر نگاه کنید:

 hyper2                                                                     

این بیماری، علاوه بر ایجاد درد پشت و ظاهر نامناسب، ممکن است بر ظرفیت ریهها تاثیر بگذارد و موجب بدشکلی قفسه سینه شود.همچنین رابطه بسیار زیادی بین کایفوز و اسکولیوز (انحراف جانبی ستون فقرات) وجود دارد.

همانطور که در یادداشت قبل هم ذکر شد، در هایپر کایفوزیس با منشا بیماری شوئرمن تمریندرمانی قادر به معکوس کردن اختلال نیست، اما ممکن است روند روبهرشد این اختلال را  به تاخیر بیندازد یا از تشدیدش جلوگیری کند. در موارد کایفوز بیش از ۵۰ درجه در فرد نابالغ، بریس میلواکی توصیه میشود. در موارد پیشرفته تا ۷۵ درجه یا انحنای ۵۰ درجهای که با وجود بریس همچنان در حال افزایش است، جراحی پیشنهاد میشود.

در انتها باید بهشدت توصیه کنم بههیچعنوان مشکلات ظاهریای را که در راستای ستون فقرات فرزندتان به وجود میآید نادیده نگیرید. تغییر در راستای ستون فقرات، چه بهدلیل عادتهای بد روزمره و چه بهدلیل بیماری شوئرمن، باعث مشکلات عدیدهای میشود و درمان بهموقع از عوارض جانبیای جلوگیری میکند که در آینده گریبانگیر فرزندتان میشود.

***

* فیزیوتراپیست