الفبا. مدارس بلژیک

مریم یوسفی مهر //

ساعت ۷ صبح اول سپتامبر است. در آشپزخانه مشغول تهیه صبحانه برای بچه‎ها هستم و دخترها هم مشغول آماده شدن برای رفتن به مدرسه. امروز اولین روز مدرسه بعد از دو ماه تعطلات تابستانی است. دختر بزرگم  امسال کلاس ششم است و باید حسابی درس بخواند تا برای امتحانات نهایی آخر سال نمرات خوبی بیاورد و دختر کوچکم سه ساله است.

نظام آموزشی بلژیک تفاوت‎های زیادی با ایران دارد، اینجا بچه‎ها از سه سالگی به پیش دبستانی می‎روند که سه سال طول می‎کشد. هم زبان‎آموزی می‎کنند تا خوب حرف بزنند و ارتباط برقرار کنند و هم برای مدرسه رفتن در ۶ سالگی آماده شوند. در ۶ سالگی دو آزمون  سنجش آمادگی برای رفتن به کلاس اول از بچه‎ها گرفته می‎شود اگر بچه‎ای آمادگی‎های لازم را کسب نکرده باشد با موافقت والدین در همان سطوح پیش دبستان باقی می‎ماند تا به کسب توانمندی‎های لازم برسد و با قرار گرفتن کنار بچه‎های تواناتر سرخورده نشود.

از ۶ سالگی تا ۱۲ سالگی در فاصله ۶ سال بچه‎ها هر سال یک معلم جدید دارند (مثل ایران) اما با کمی اختلاف؛ مثلا اینجا می‎توان دین را انتخاب کرد و با توجه به اعتقادات و باورهای فکری هر کودکی می‎تواند سایر ادیان را مطالعه کند. من برای دخترم اخلاق را انتخاب کردم. از سال پنجم به بعد بسته به مناطق مختلفی که در آن زندگی می‎کنند درس زبان فرانسه یا هلندی هم اضافه می‎شود. چون ما در منطقه هلندی زبان زندگی می‎کنیم دخترم زبان فرانسه می‎خواند، از طرفی دروس تاریخ و جغرافیا و علوم در یک کتاب است و همه با هم یک نمره در کارنامه دارند. اما هر مدرسه سیستم نمره دادن و کتاب و محتوای درسی خودش را دارد، البته مفاهیم مشترک است اما در کتاب‎ها و به شکل محتواهای مختلف تنظیم شده‎اند.

بعد از ۶ سال دبستان مرحله سوم که دبیرستان است آغاز می‎شود که آن هم ۶ سال است. بهترین رشته دبیرستان‎های اینجا لاتین است. (مثل ریاضی فیزیک در ایران) البته یک درس زبان لاتین هم هست. بچه‎ها هر دو سال یک‎بار با توجه به استعدادهایشان می‎توانند رشته خود را تغییر دهند. مثلا با توجه به نمرات بالایی که در دروس اصلی خود کسب کرده‎اند رشته‎هایی بالاتر یا بهتر را انتخاب کنند. بهترین مدارس بلژیک مدارس کاتولیک‎ها هستند. سخت‎گیری و دیسیپلین زیاد عامل اصلی شهرت و محبوبیت این مدارس است، به طوری‎که میزان و درصد قبولی دانش‎آموزان این مدارس در دانشگاه‎ها بالاست. دانش‎آموزانی که از این مدارس فارغ‎التحصیل می‎شوند معمولا در دانشگاه‎ها هم ممتازتر هستند. در دانشگاه‎های هلندی‎زبان، معمولا رشته پزشکی کنکور دارد اما دانشگاه‎های فرانسوی‎زبان کنکور ندارند اما چون سخت‎تر می‎گیرند درصد فارغ‎التحصیلانشان به مراتب پایین‎تر است و دانشجوهای با پشتکار  عموما فارغ التحصیل می‎شوند.

مدارس بلژیک از ساعت ۸:۳۰  صبح آغاز می‎شوند تا ۱۰ و سپس ۱۵ دقیقه زنگ تفریح. ساعت دوم هم تا ۱۲:۱۵ دقیقه ادامه دارد. یک ساعت وقت ناهار است و از ۱۳:۱۵ تا ۱۴:۴۵ هم ساعت آخر و بعد ۱۵ دقیقه استراحت. ۴۵ دقیقه آخر تا ساعت ۱۵ هم زمان رقص است و ساعت ۱۵ بچه‎ها به خانه می‎آیند. بچه‎هایی که والدین شاغل و پر مشغله دارند می‎توانند در مدرسه بمانند و در فعالیت‎های بعدِ مدرسه شرکت‎کنند. برگزاری این کلاس‎های بعد از مدرسه شامل برخی از مدارس است.

الفبا. مدارس بلژیک 2

بچه‎های پیش‎دبستان هم هر هفته یک تِم و موضوع مشخص دارند که مبتنی بر آن بازی‎هایی مانند خمیربازی و آشپزی و کتاب‎خوانی‎شان تنظیم می‎شود. بچه‎های کلاس‎های ۵ و ۶ مسوول خواندن کتاب برای پیش‎دبستانی‎ها هستند تا روخوانی آنها تقویت شده و حین خواندن برای کوچکترها فعالانه بتوانند ادبیات خود را هم تقویت کنند. کوچکترها خیلی از آموختنی‎ها را از بچه‎های بزرگتر مدرسه یاد می‎گیرند و این‎گونه زحمت پدر و مادرها کمتر و کمتر می‎شود، بچه‎های سال اول پیش‎دبستانی ژیمناستیک هم دارند و هر هفته باید یک جلسه تمرینی داشته باشند. از سال سوم پیش‎دبستانی هم شنا الزامی می‎شود. آموزش کامپیوتر هم در دوره سوم پیش‎دبستان اجباری است چون از کلاس اول دبستان، کامپیوتر هم جزو دروس اصلی است. تم و موضوعات هفتگی بچه‎های پیش‎دبستانی بسیار متنوع و مفرح است و مبتنی بر آموزش مهارت‎های زیستی است. مثل آموزش رنگ‎ها، ایام هفته، شعرهای کودکانه، اعداد، طبیعیت و حیوانات (اهلی و وحشی)، میوه و سبزیجات و اعیاد و جشن‎های ملی مثل هالوین و عید پاک و سایر کارناوال‎ها. بچه‎های این دوره سنی از بازدیدهای آموزشی متنوعی که مدرسه ترتیب می‎دهد هم بهره‎مند می‎شوند و همه این عوامل باعث شده بچه عاشق مدرسه و برنامه‎های متنوع و شادی‎بخش آن باشد. مهمترنی هدف معلمان و مدیران مدارس بلژیک، ایجاد فضایی شادی‎بخش و پر از آرامش برای دانش‎آموزان است.